Xəbər Lenti

“Qüdsün və Qarabağın müdafiəsi hər bir müsəlmanın ilahi borcudur” - Hacı Mövsüm Səmədov

Fuad Abbasov mayın 28-də Azərbaycana deportasiya ediləcək

İmam Həsənin (ə) mövlud günüdür

“Cəzaların humanistləşdirilməsi və ömürlük məhbuslar” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib

AXCP-nin zona müşavirəsinin keçirilməsinə imkan verilmədi

Müxalifətçinin qardaşı koloniyada ona qarşı qeyri-insani rəftarın olduğunu bildirib

Əhsən Nuruzadə “karser”ə salındı

Düşənbədə “Mərkəzi Asiya + Yaponiya” dialoqu çərçivəsində xarici işlər nazirlərinin müşavirəsi keçirilib

Zaur Darğallı 78,6% səslə Marneuli rayonunun rəhbəri seçilib

Azərbaycan “OPEC plus” Nazirlərinin Birgə Monitorinq Komitəsinin 14-cü iclasında təmsil olunub

Gürcüstanda seçkilər başa çatıb

Ramazan ayının 14-cü gününün duası

Köçəryan azadlığa çıxdı, Nikol xalqı inqilaba çağırd

Sionist rejimin təsis olunması: təbrik ya başsağlığı
1948-ci ildə dünya öz tarixində məşum və acı hadisənin şahidi oldu. Bu hadisə böyük və ağrılı bir faciənin başlanğıcı oldu.

Hacı Şahin: “Onlar oruc tutmasa yaxşıdır”

Siyasi mühacirlər Azərbaycanda onların qohumlarına təzyiqlərin olduğunu bildirirlər

Avropa Şurası üzv dövlətlərin ərazi bütövlüyünü dəstəkləyir

İsraildə dindar yəhudilər Eurovision-a etiraz olaraq aksiya keçirdilər: Polislər yaralandı

Azərbaycanlı millət vəkili Britaniyanı tənqid atəşinə tutdu

Paşinyana qarşı yeni partiya yarandı

Azərbaycanlı jurnalist Fuad Abbasov Moskvada saxlanılıb və Rusiyadan deportasiya edilir

XİN Laçının işğalının 27-ci ildönümü ilə əlaqədar bəyanat yayıb

Paşinyan sülh danışıqları barədə: “Tormozlamayacağıq”

İmam Musa Sədrin əsərləri

DİN: Dünən Azərbaycanda 30 cinayət hadisəsi baş verib

QAT-ın mitinqinə icazə verilmədi

Tehran və Bakı rabitə sahəsində əməkdaşlıq protokolu imzalayıblar

Hacı Mövsüm Səmədov azadlığa çıxan məhbusları təbrik etdi

Azərbaycanda növbəti parlament seçkilərinin vaxtı açıqlandı

Naxçıvan ali məclisinin sədri Tehran-Bakı həmkarlığının genişləndirilməsini vurğulayıb

Gürcüstanda məscid tikintisi ilə bağlı çətinliklər var`

Putin: İran bu gün dünyanın ən şəffaf nüvə proqramına malikdir

Cəbhədə düşmən təxribatı

Suriya ordusu İdlibin cənbununa daxil oldu

Mübariz Qurbanlının xüms haqqında təəccüblü açıqlaması

Ermənistan ordusunun daha bir əsgəri öldü

Gürcüstan XİN Azərbaycan tərəfi ilə keçirilən görüş barədə bəyanat yayıb

Vəkil: Avropa Məhkəməsinə göndərilən şikayətlət ünvanına çatmır

Putin və Pompeo İranın nüvə sazişini müzakirə ediblər

Arxiv
 
Tarix : 2018 may 01     |     Kod : 55130

Apolitik lider

Yaxud siyasi romantiklik dövrü qayıdır

Arannews-Bütün böyük hadisələr kiçik, ən xırda və əhəmiyyətsiz şeylərdən başlayır. Böyük inqilabların, qanlı müharibələrin, dünyanın axarını birdəfəlik dəyişən hadisələrin təməlində əksərən ağla gəlməyən, sadə, bəzən, ümumiyyətlə, heç bir ilkin diqqətə layiq olmayan məsələlər durur. Ancaq bir sıra hallarda bu qaydadan istisnalar da olur, elə baş verənlərin özü kimi, səbəbi də böyük və əhəmiyyətli olur; Ermənistanda baş verən son hadisələrin nümunəsindəki kimi. Serj Sarqsyanın hakimiyyəti növbəti dəfə əldə saxlamaq və siyasi ömrünü üçüncü (mahiyyət etibarilə sonsuza qədər) dəfə uzatmaq istəyi onun özünün və cəmiyyətin (?!) təəccübünə rəğmən sarsıdıcı və artan xətlə böyüyən etiraza səbəb oldu. Sözsüz ki, bunda kövrək siyasi yetkinlik və yaxud da hələ tam məhv edilməmiş siyasi iqlim qalıqları həlledici rol oynadı; erməni cəmiyyəti aldadıcı formada ona təqdim edilən siyasi konfiqurasiya varisliyi ilə barışmadı və qiyam etdi.

Qiyam balaca şeydi, bu, heç üsyan da deyil. Qansız-qadasız inqilabdı. Geniş xalq kütlələrinin aktiv cəlbi və iştirakı ilə baş tutan inqilab. İnqilabın tapıntısı isə əvvəllər heç kimin tanımadığı, yaxud az tanıdığı Nikol Paşinyan oldu. Onun gözlənilməz və ssenaridənkənar liderliyi düşündürücüdür. Paşinyan kimdi? Deputat, jurnalist, hansısa azsaylı parlament fraksiyasının lideri, keçmiş siyasi məhbus və s. Bunlar statistik məlumatlardı və düşünmürəm ki, bu təyinlər onun siyasi liderliyinin dərin sosial-psixoloji səbəblərini izah etmək üçün yetərlidi, nəsə doğru-dürüst, dolğun məlumat mənbəyidi. Bəs başqa nə(lər)? 43 yaşlı Paşinyan, Ermənistanın “qızıl gəncliyinin” – 70-cilərin nümayəndəsidir. Bizdə olduğu kimi, düşmən ölkədə də 70-cilərin bütün şüurlu ömrü siyasi təlatümlərdə, ağılsız və heç kimə lazım olmayan müharibədə və ekzistensial tərəddüdlərdə keçib. Bu təbii paraleldə yeganə bir fərq var, onlar ilk baxışda qalibdirlər. Amma bu qalibliyin xoş və aldadıcı illüziya olduğu bir balaca ağıl sahibləri üçün şübhə yeri qoymur.

Paradoks başqadır: Paşinyan obrazı köhnə, buna baxmayaraq cəlbedicidir və üstəlik də yeni siyasi kontekstdə işə yarayır, həyat qabiliyyətlidir. Biz bu cür obrazlara ən yaxşı halda siyasi passionarlığın son illərində – 90-ların sonunda təsadüf edə bilərdik. Asketik sima, tük basmış batıq ovurdlar, bir balaca əyilmiş çiyinlər, sadə və nimdaş geyim, ağır, ləngərli yeriş hər əlamətiylə siyasi romantiklik illərinin xarizmatik liderlərini xatırladır. Bu köhnə obrazı yalnız irəliləyən zamanın gətirdiyi modern aksesuar tamamlayır: hətta ən vacib görüşlərdə belə, heç kimə etibar etməyib, yanında saxladığı ruqzaqı. Yəqin ki, bu ruqzaq olmasaydı, mən özümü 80-lərın, 90-ların ağılsız fədakarlıq və özündənkeçmə illərində hiss edərdim. İndi bütün dünyanı, o sıradan erməni (azərbaycanlı) siyasi mühitini aşkar praqmatizm və ürəkbulandıran faydalılıq, üstəlik də lotu liberalizm bürüdüyü halda, bu köhnə obrazın yeni qayıdışı, bu azmış kimi aşkar uğur qazanması və cəlbedicliyi suallar doğurur. Siyasətdə “hər şeyin təzəsi, liderin (burda obrazın) köhnəsi” tezisi işləmir, ən azı son onillərin sınağı, birgə yaşadığımız acı təcrübələr bunu deyir. Bəs onda nədir, hansı əlahiddə səbəblərdir yüzminlik kütlələri onun ardınca çəkib aparan? Konkret bir cavab vermək çətindir hər halda. Məncə, Paşinyan öz xalqına, təmsil etdiyi kütləyə bənzəyir, onun bügünki sosial durumu və həyat tərzini simvolizə edir. Ağır kasıbçılıq və sağalmaz ümidsizliyin süslədiyi fərəhsiz gündəlik həyat tərzinə yalnız və yalnız sonsuz xəyal gücü – rəngli və xoş arzular məna qatır. Erməni xalqı qarşısında dikələn şəxsin, ona rəhbərlik etmək iddiasında olan liderin ona oxşadığını, ondan biri olduğunu, onunla eyni ağır, gündəlik fərəhsiz həyatı bölüşdüyünü, amma gələcəyə inanılmaz işıqlı xəyal qurduğunu, vəd etdiyini bilir və bu obrazla özü arasında irreal əlaqə, rabitə qurur. Onun liderliyindən harın və eqoist, istənilən çətin sutusiayda özünü düşünmə və laqeydlik instinkti tökülmür.

Erməni inqilabının nə ilə nəticələnəcəyi, Paşinyanın sonadək uğur qazanıb-qazanmayacağı hələlik məlum deyil, bilinmir. Amma bu, indi təfərrüatdır, heç vacib olan şey də deyil və daha çox üstündə dayanılası mövzu başqadı. Ortalıqda bir Paşinyan reallığı var, bu “obraz reallıq” müasir siyasi liderlə bağlı bütün streotip düşüncə və doqmaları alt-üst edir. Məncə, siyasi mübarizə müntəxəbatına əyani dərs vəsaiti kimi düşəcək bu hadisənin əsas özəllliyi dözülməz və riyakar siyasi mühitdə fərqli, bir az da qeyri-siyasi xarakter daşımasıdır: avtoritar, əbədiliyə iddialı siyasi rejimləri dəyişib, islah etmək işində müxalif özülə bir çimdik, yaxud bir az da çox apolitik elementlər qatmaq. Başqa ugur formulu var ki?!…

Müəllifin məqalələri: 


Açar sözlər : 

Yazılıb da (də)   2018 may 01  Saat  15   Göndərən   مدير سايت Aran News
PDF Çap Dostlarına göndər Qayıt
Sizin rəyləriniz :
Ad :
Soyad :
  E-mail :
 
Bu material barədə öz rəyinizi bildirin