Xəbər Lenti

Tramp və Türkiyədə yeni kapitulyasiyanın həyata keçirilməsi

İraq dövləti Ərbəin zəvvarları üçün viza qiymətini azaltdı

Paşinyan Konstitusiyasını dəyişəcək

Azərbaycanlı məhbuslar İstanbulda aclıq aksiyası keçirir

İMAM MUHƏMMƏD BAQİRİN (Ə) HƏYATINA QISA BİR BAXIŞ

Amerika ilə Türkiyə əlaqələrində böhran davam edir

ABŞ-ın Pensilvaniya ştatında 300-dən çox rahib 16 il müddətində 1000-dən çox uşağa cinsi təcavüz edib

Həcc xərclərinin artırılması ilə Ərəbistan büdcəsinin kəsiri təmin olunur

‘’Azərbaycanı İlqar Məmmədovun işində Avropa Məhkəməsinin hökmünə əməl etməyə çağırırıq’’

“Azadlıq” qəzetinin əməkdaşının qardaşının azadlığa buraxılması üçün məhkəməyə müraciət olundu

Uşaqlarımızı uşaqlıq çağlarından kitab oxumağa alışdıraq

Əl-Qaidə və İŞİD Yəmənə qarşı döyüşdə iştirak edir

Həccə gələn müsəlmanlarının sayı haqda ən son STATİSTİKA

Koçaryan məhkəmədə Surət Hüseynovun qiyamından danışdı

Oğlum mənə yazdı ki...

Rusiya ABŞ-ın beynəlxalq qanunlara etinasızlığını qınayıb

''Azərbaycanda yoxsullarla varlılar arasında fərq üç dəfədir''

Əfqan Muxtarlıya kitab qadağası var

İnzibati həbsdə olan AXCP üzvünün səhhəti ilə bağlı Ombubsmana müraciət edilib

Әli Kәrimli hakimiyyәti tәcili pensiya islahatına çağırdı

Ermənilər Şuşadakı muzeyi böyüdürlər

Ankara və Moskva vizaları qismən ləğv edəcəklər

Gürcüstanda ikili vətəndaşlıq qüvvəyə minib

Bəşər Əsəd əfv fərmanı imzaladı

BMT-nin xristian nümayəndəsi “müsəlman” Səud qəbiləsinin Yəmən cinayətlərini görüb göz yaşlarını saxlaya bilmədi – Foto

Fələstinli dördəm qızlar Qurani-Kərimi tamamilə hifz etdilər

Azərbaycanlılar Angela Merkelin iqamətgahı qarşısında aksiya keçirəcəklər

Türkiyə, Rusiya və İran rəhbərləri görüşəcək

Nəsrullah: Bu gün iran ən güclü durumdadır

Pakistanda Yəməndəki qətliamlara qarşı etiraz aksiyası keçirilib

Ərdoğan ABŞ məhsullarına idxal rüsumunu artırdı

''Rəis dedi ki, şərait yarat, Fədayə xanım ''Qoca'' ilə görüşsün''

Suveyda səhrasında terrorçular məğlub edilib

İlqar Məmmədovun demokratik, Hacı Talenin İslam dövləti – hansı real təhlükədir

Ərdoğan və Putin İrana gəlirlər – Ruhani ilə görüş

“Rusiya, Çin, İran və Türkiyə biləşərsə, ABŞ-ın bütün planları puça çıxacaq”

Azərbaycanda bu gecə benzin bahalaşacaq

Azərbaycanlı zəvvarlar Ümrə ziyarətini yerinə yetirib

Məşhur jurnalistə ölkədən çıxmağa yenə imkan vermədilər

Avropa İttifaqı bütün siyasi məhbusların azad olunmasını istəyir

Arxiv
 
Tarix : 2018 May 17     |     Kod : 55297

Ramazan ayının orucu barədə (Köşə yazısı- araşdırma)

Ramazan ayını ilin digər aylarından fərqləndirən özünəməxsus spesifikliyi vardır. Belə ki, bütün səmavi kitablar, o cümlədən Müqəddəs Qurani-Kərim məhz bu ayda nazil olmuşdur. Min aydan daha xeyirli olan Qədr gecəsi məhz bu ayın gecələrindən biridir. İslamın təməl ibadətlərindən biri olan orucun məhz Ramazan ayında tutulması vacib buyurulmuşdur.

Arannews-Əhli Beyt (əleyhimus-səlam) - ABNA – Xəbər Agentliyi:  Müsəlman təqvimi ilə (Ay təqvimi) Ramazan ayı XI aydır. Bu ay 36 il müddətində dövr edərək öz bərəkəti ilə ilin hər 4 fəslinə qonaq olmuş olur. Bu sirkulyar dövr təbii ki, bəlli bir hikmətə dayanmaqdadır (Belə ki, əgər oruc tutulması Ay təqvimi deyil, Günəş təqvimi ilə olsaydı, o zaman yer kürəsinin bir yarımkürəsində yaşayan müsalmanlar qısa günlərdə, digər yarımkürədə yaşayanlar isə uzun günlərdə oruc tutmuş olarlardı).

Ramazan ayını ilin digər aylarından fərqləndirən özünəməxsus spesifikliyi vardır. Belə ki, bütün səmavi kitablar, o cümlədən Müqəddəs Qurani-Kərim məhz bu ayda nazil olmuşdur. Min aydan daha xeyirli olan Qədr gecəsi məhz bu ayın gecələrindən biridir. İslamın təməl ibadətlərindən biri olan orucun məhz Ramazan ayında tutulması vacib buyurulmuşdur. Qurani- Kərimin «Bəqərə» surəsinin 183-cü ayəsində bu barədə belə buyurulmuşdur: «Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlki ümmətlərə vacib olduğu kimi sizə də vacib edildi. Bəlkə pis əməllərdən çəkinəsiniz».

Oruc özü-özlüyündə bir ibadət olmaqla yanaşı, həm də maddi-mənəvi bir pəhrizdir. İnsan oruc tutarkən fiziki baxımdan ac qalaraq, öz əzalarını haram və pisliklərdən çəkindirəcək mənəvi bir toxluğa sahib çıxmalıdır.

Beləcə bu dini borcu yerinə yetirən insan öz şəxsiyyətini cilalayır, tərbiyələndirir. Bu yazıda siz insanı formalaşdıran və tərbiyələndirən bu dini vəzifənin yalnızca tibb və sağlamlıq baxımından əhəmiyyət və faydaları ilə tanış olmaq istəyirik.

Hər bir canlı orqanizm kimi insan orqanizmi də yaşamını təmin etmək üçün bir sıra funksiyaları - tənəffüs etmək, qidalanmaq, nəsil artırmaq və s. icra etmək məcburiyyətindədir. Bu və digər funksiyaların icrası üçün orqanizmin enerji hasilatı olmalıdır. Orqanizm özünə lazım enerjini kənardan vücuda qida şəklində daxil olan yağların, proteinlərin, karbohidratların parçalanmasından hasil etmiş olur. Buradan da qidalanma funksiyasının insan vücudu üçün necə əhəmiyyətli olduğu aydınlaşır. Təbii ki, burada söhbət nizamlı qidalanma tərzindən və normal qida rasionundan gedir. Onu da qeyd etmək yerinə düşərdi ki, orqanizmin daxili mühiti ilk olaraq qəbul edilən qidanın kəmiyyət və keyfiyyətindən asılıdır, bu da fərdlərin əqli-emosional durumuna, xarakterinə, cəmiyyətdəki aktivliyinə təbii olaraq təsir etmiş olur.

Ramazan ayının gəlişi ilə orqanizmin günlük qidalanma rejimində dəyişiklik baş verir. Yəni, vücudun günlük bəslənmə şəkli – qida qəbulu sayı birdən-birə dəyişir, günlük qidalanmanın 3 vaxtlıq pay bölgüsü 2 vaxta (obaşdan və iftar) dəyişmiş olur. Orqanizm gün ərzində, səhərdən axşama – ortalama 15 saat aclıq dövrü keçirir. Orucluğun ilk günlərində buna cavab olaraq orqanizmdə bir sıra fizioloji dəyişikliklər meydana gəlir. Bu dəyişikliklər kimi qanda şəkərin səviyyəsinin azalması, sistolik təzyiqin düşməsi, baş ağrısı, hərəkət azlığı, halsızlıq və s. göstərmək olar. Qeyd etdiyimiz kimi bu simptomlar ilk günlərdə müşahidə oluna bilər. Bir neçə gündən sonra orqanizmdən bu tərzdə qidalanma rejiminə adaptə olunması və qida qəbulunun korreksiyası ilə bu simptomlar keçib gedir. Oruc tutarkən bu cür rahatsızlıqların olmaması üçün qəbul edilən qidaya diqqət edilməli və xüsusilə də obaşdana qalxılmalıdır.

Obaşdana qalxmaq gün boyu gümrah olmaq deməkdir. Təəssüflə qeyd etməliyik ki, bir çoxları oruc tutarkən obaşdana qalxmamaq üçün axşam yatmazdan öncə aşırı həddə yemək yeyərək, mədəni yükləmiş olur. Bu isə ortalama 20 saat və daha çox müddətə ac qalınmasına və metabolizmin yavaşımasına səbəb olur. Buna müvafiq olaraq qanda şəkərin və qan təzyiqinin aşağı düşməsi müşahidə olunur. Ertəsi gün yenidən obaşdana qalxmadıqda metabolizmin sürətli daha da zəifləyir və sonuc olaraq xoşagəlməz simptomlar müşahidə oluna bilər.

Obaşdana istifadə edilən qidanın miqdar və çeşidinə diqqət yetirilməsi çox önəmlidir. Belə ki, çalışmaq lazımdır ki, obaşdana yağlı və ağır yeməklər əvəzinə yağlılıq faizi az, daha yüngül - amma yüksək kalorili, protein tərkibi və qan şəkərini çox yüksəltməyən kompleks şəkərlərdən ibarət bir menyu tərtib olunsun. Misal olaraq ağartı məhsulları – süd, xama, pendir, yumurta, zeytun, xurma, tərəvəz salatları, xəfif şorbalar, təbii şirələr və s. istifadə etmək daha məqsədə uyğun hesab edilir.

Bildiyiniz kimi orqanizmin günlük su ehtiyacı 2-2,5 lt-dir. Çalışmaq lazımdır ki, orqanizmin günlük su ehtiyacının çox hissəsi obaşdanda mənimsənilsin.
Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, obaşdan iftara qədər olan vaxt kəsiyi 15 saatdır. Bu müddət ərzində orqanizmin enerjiyə olan tələbatı həm obaşdanda yediyi qidaların və həm də bədəndə depolaşan yağların parçalanmasından ayrılan enerji hesabına ödənilir. Bu isə 1500-2000 kKal bərabərdir. (Orqanizmdə depolaşmış bütün qida maddələrinin yəni, karbohidratların, proteinlərin, yağların tamamən yanmasından toplam 150000 kKal enerji ayrılır. Bu enerji hesabına bir insan heç bir şey yemədən yalnızca hərdənbir su içməklə 70-75 gün yaşaya bilər).

İftarı hissələrə ayırmaq - həzmə kömək etməkdir. İftar vaxtı birdən-birə çox yemək boş olan mədənin yüklənməsinə səbəb olur. Bu halda həzm prosesi çətinləşir, mədədə ağırlıq, göynəmə hissi, gəyirmə, bağırsaqlarda köp müşahidə olunur. Bütün bunların qarşısını almaq üçün yaxşı olar ki, iftar yeməyi hissələrə ayrılsın. Orucu xurma, zeytun, pomidor, yüngül şorba ilə açıb 15-20 dəqiqə fasilə vermək lazımdır.(Bu müddət ərzində şam namazı qılına bilər). 15-20 dəqiqəlik aradan sonra iftar yeməyi buğlama, ət soyutması bulyonu ilə birgə, dolma, səbzi, plov və s. kimi yeməklərlə davam etdirilə bilər. İftar menyusunda tam quru yeməklərin istifadəsi məsləhət görülmür. Həmçinin yeməkdən dərhal sonra çay və kofenin içilməsi də. Belə ki, çay və kofenin tərkibindəki kofein dəmirin mənimsənilməsinin qarşısını alır. Buna görə də çay, kofe yeməkdən 2 saat sonra içilməlidir. Yaxşı olar ki, çay keks, pirojna ilə deyil, meyvə quruları- kişmiş, xurma, qaysı, əncir qurusu ilə içilsin. Hər axşam 2-3 porsiya meyvə qəbulu günlük vitamin ehtiyacını ödəmiş olur. Meyvə qəbulu yatmazdan 1-1,5 saat əvvəl olmalıdır.


Açar sözlər : 

Yazılıb da (də)   2018 May 17  Saat  12   Göndərən   مدير سايت Aran News
PDF Çap Dostlarına göndər Qayıt
Sizin rəyləriniz :
Ad :
Soyad :
  E-mail :
 
Bu material barədə öz rəyinizi bildirin