Xəbər Lenti

Bakıda Həzrət Vəliyye Əsr(əc)-in mövlud mərasimi keçirilib

Bakı Ərəbistan və Amerikanın yeni nüfuzu qarşısında ehtiyatlı olmalıdır

İmamın (ə.f) qeybinin 8 səbəbi

''Yeməyə çörək tapmırdıq, böyrəyimi satdım, bazarlıq elədim

Düşmən həftə boyu atəşkəsi 135 dəfə pozub

Bakıda Azərbaycan və İran ticarət mərkəzinin açılışı olub

Türkiyə ordusu 2 şəhid verdi

İmam Zamana (ə.f) qarşı müxalifətin səbəbləri

Hicablı qadının apardığı 10 illik mübarizə nəticə verdi

İran Azərbaycana 3,4 milyard dollar həcmində investisiya yatırıb

Rəsmi İrəvan Elmar Məmmədyarovu təkzib edir

Gürcüstanın Prezident Administrasiyasının rəhbəri istefa verdi

Türkiyə, Azərbaycan və Türkmənistan arasında enerji əməkdaşlığı

Milli Şura yenə mitinq qərarı verib

Qarabağ Komitəsi mitinq keçirməkdən imtina etdi

Zərif-Ərdoğan görüşündə İran-Türkiyə əlaqələrinin genişləndirilməsi vurğulanıb

Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının növbəti görüşü ABŞ-da keçirilə bilər

Ordunun Tehrandakı paradında S-300 raket sistemi nümayiş etdirilib

Lavrov: "Bakı və Yerevan Dağlıq Qarabağla bağlı son razılaşmaların kağız üzərində qalmamasında maraqlıdır"

İranlı nazir Bakıya gəlir

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi xəbərdarlıq etdi

Yəmən Ordusu yeni modern raket istehsal etdi; BƏDR-F

Daha bir qrup siyasi məhbus azadlığa çıxır

Azərbaycan erməni jurnalistləri qəbul etməyə hazırdır

Mübariz Qurbanlı: "Azərbaycanda qadın din xadimlərinə ehtiyac getdikcə artır"

Kərbəla qəhrəmanı: Həzrət Əli Əkbər

Cinayət örətməkdə şübhəli bilinən 26 nəfər saxlanılıb

Elçin Quliyev Ermənistanla sərhəddə

Türk deputat İrəvanda erməniləri susdurdu: “Qarabağ Azərbaycanındır”

Qəbələdə evi yanan ailə: 20 gündür soyuq çadırda yaşayırıq

Azərbaycan-Ermənistan sərhədində monitorinq keçiriləcək

Zərif Bəşşar Əsədlə görüşüb

Moskvada Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının görüşü keçiriləcək

Suriya, İraq və İİR vahid dəmir yolu şəbəkəsi yaratmağı planlaşdırır

İnsanlar öz əməllərində məcbur deyillərm – Hacı İlham Əliyev yazır

Daha bir reper həbs olundu - DİN-dən açıqlama

Rusiya, Azərbaycan Respublikası və Ermənistan xarici işlər nazirlərinin iclası başa çatıb

Qarabağ komitəsi mitinqin vaxtını dəyişdirib

Ermənilər kəndlərimizi atəşə tutdu

Həftə sonu yol qəzalarında 7 nəfər ölüb

Arxiv
 
Tarix : 2019 apr 16     |     Kod : 57978

İnsanlar öz əməllərində məcbur deyillərm – Hacı İlham Əliyev yazır

Allah-taalanın elmi qeyri-məhdud olduğundan, nəinki bizim işlərimizin nəticəsindən agahdır, bəlkə işlərimizin bütün müqəddiməsinə də agahdır.

Arannews-Bislmillahir-Rəhmanir-Rəhim.İnsanlar öz əməllərində məcbur deyillərmi? Allah-taala əzəli elmi ilə hər insanın nə edəcəyini bilirsə, onda günahkar günahı etməsə Allahın elmi cəhl olmazmı?Qədim zamanlardan alimlərin nəzərini cəlb etmiş məsələlərdən biri də məhz elə bu olub. Əşəri məzhəbinin əqidəsinə əsasən insanın gördüyü işlərin faili Allah-taaladır və insan sadəcə bir alət rolunu oynayır.Əhli sünnənin digər məzhəbi Mötəzilə isə Əşərilərin nöqtə müqabilini düşünür və belə güman edirlər ki, Allah-taala insanın işlərinə heç bir müdaxilə etmir. İnsanları xəlq etdikdən sonra özbaşına buraxıb, onlar da nə istəyir və necə istəyirlərsə onu da edirlər.Amma Əhli-beyt məktəbinə mənsub olan, Qurani-Kərimin ayələrindən və Əhli-beyt kəlamlarından istifadə olunan üçüncü nəzəriyyəyə əsasən insan nə tam özbaşına buraxılıb və nə də tam ixtiyar sahibidir. Bu məsələnin aydın olması üçün mərhum Ayətullah Seyyid Əbdül Qasim Xoinin misalına diqqət edək:Təsəvvür edin ki, biri iflic xəstəliyinə mübtəla olub və tam hərəkətsizdir. Onu yalnız elektirik cərəyanı vasitəsilə hərəkətə gətirmək mümkündür. Elektirik cərəyanı qoşulduqda hərəkət edir, ayrıldıqda isə hərəkətdən qalır. İstədiyimiz vaxt elektirik cərəyanını ondan ayırıb hərəkətdən saxlayaq. İndi bu cür insan hərəkət edib iş görsə şübhəsiz ki, bunu öz ixtiyarı ilə edəcək. İstər pis iş görsün, istərsə də yaxşı iş. Bizə nisbət verilən yalnız elektirik vasitəsiylə ona verdiyimiz güc, qüdrətdir. Hər an bunu onun əlindən ala bilərik. Lakin bunu eləmirik və onu öz xoşuna buraxmışıq ki, bu güc-qüdrətdən öz ixtiyarı ilə istifadə etsin.Bizim də həyatda gördüyümüz işlər bu cürdür. Güc, qüdrət Allah-taala tarəfindəndir, hər an onu bizdən ala bilər. Amma müəyyən bir zamanadək (ömrünün axırınadək) bu qüdrətdən necə bəhrələnməyi bizim öz ixtiyarımıza qoyub. Odur ki, pis iş də görsək, işi görməyə qüdrət Allahdan olsa da belə, biz özümüz öz iradə və ixtiyarımızla görürük. İş bizim özümüzə nisbət verilir. Əhli-beyt kəlamlarında nəql olunan “nə cəbr və nə də təfviz (özbaşınalıq), bəlkə orta bir yol” məşhur cümləsinin mənası da elə budur.Allahın əzəli elminə dair sualdakı məsələyə gəlincə isə, deməliyik ki, işin nəticəsi ilə onun müqəddiməsi arasında fərq qoymamalıyıq. Sual həqiqətdə bu fərqi qoymaqdan irəli gəlir. Allah-taalanın elmi qeyri-məhdud olduğundan, nəinki bizim işlərimizin nəticəsindən agahdır, bəlkə işlərimizin bütün müqəddiməsinə də agahdır. Əgər bir işin bütün müqəddiməsini nəzərdə tutsaq “iradə”, “istək” müqəddimənin sırasında deyilmi? Odur ki, Allah-taala insanların əməllərinə olduğu kimi alimdir. Yəni Allah-taala bütün işlərə bütün müqəddiməsi ilə birlikdə alimdir. Əgər iş ixtiyari işdirsə, Allah da ixtiyar qeydi ilə işdən agahdır. Belə ki, əgər ixtiyarı işlərimizdə məcbur olsaq, onda Allahın elmi cəhldir. Çünki işin müqəddiməsindən biri “iradə”, istək”-dir. Bizim işimiz ixtiyar qeydi ilə birlikdə Allaha məlumdur. Və bu elmin insan ixtiyarı ilə heç bir ziddiyyəti yoxdur.

 



Açar sözlər : 

Yazılıb da (də)   2019 apr 16  Saat  12   Göndərən   مدير سايت Aran News
PDF Çap Dostlarına göndər Qayıt
Sizin rəyləriniz :
Ad :
Soyad :
  E-mail :
 
Bu material barədə öz rəyinizi bildirin